De aftocht of: ‘Gij zult het geknakte riet niet breken’

Eentje om het af te leren.

Terug naar Kortrijk

Terug naar Kortrijk

‘Ze waren de eersten om te spreken, en de eersten om weg te blijven,’ aldus moderator Dirk De Geest tijdens het HNF-debat in Passa Porta. De Geest had het over Philip Hoorne en Hans Vandevoorde, beiden schitterend door afwezigheid tijdens een debat waarin ze door de aanwezige debaters gentlemanlike werden gespaard, want ‘gij zult het geknakte riet niet breken.’ Een beetje tot ontgoocheling van miss Moors, die graag wat bloed aan de deurstijlen van Passa Porta had gezien. Moeten we ons nu ook al vragen stellen over het feit dat ‘men’ een redelijk sereen, genuanceerd en gefocust debat ‘slaapverwekkend’ noemt? Moet een literair debat er tegenwoordig misschien uitzien als een bezopen aflevering van Temptation Island?

In ieder geval: volstrekt roemloos waren ze gevlucht, Vandevoorde en Hoorne. Vandevoorde, met rood aangelopen kaken vanwege de flagrante denkfouten in zijn stuk, Hoorne zijn heil zoekend in de West-Vlaamse nevelen boven zijn zompige, van ressentiment doordrenkte achtertuin.

‘Het open debat in Vlaanderen is nog niet voor morgen,’ mekkerde de Contrablog. Tja: wie zaten er een open debat te voeren? Niet Hoorne en Brems. Niet Vandevoorde en Van Bastelaere.

gezichtsverlies)

Hazenpad (veelvuldig gebruikte ontsnappingsmogelijkheid uit netelige situaties. Zie ook: gezichtsverlies)

Moeten we ons afvragen waarom Hoorne het hazenpad had gekozen? Net nu hij de kans kreeg zijn standpunten voor publiek toe te lichten?

Om de polemiek te ontwijken had Dirk De Geest voorgesteld het debat los te koppelen van de bloemlezing en het over de stand van zaken van de Vlaamse poëzie in het algemeen te hebben. Als kapstok voor het gesprek suggereerde hij vier thema’s:

1) Allereerst lijkt het misschien best om een stand op te maken van de poëzie in Vlaanderen. Wat zijn voor jullie de markantste evoluties geweest van die poëzie, en welke zijn de meest vooraanstaande resultaten? Schatten jullie die poëzie hoog in, op zich, in relatie tot de Nederlandse en de buitenlandse literatuur?

2) In tweede instantie zouden wij het kort kunnen hebben over de problemen rond dat soort van historische visie. Is de geschiedenis van de poëzie in Vlaanderen er allereerst een van avant-garde, van vernieuwing, van revoluties, of overschatten wij het belang daarvan? Zijn er stromingen, dichters… die eigenlijk in die zin fors worden overschat en vooral onderschat?

3) Daarna (althans in dit lijstje met gesprekssuggesties) lijkt het aangewezen om in te gaan op die eigenheid van de Vlaamse poëzie. In welke opzichten hoort de Vlaamse poëzie voor jullie thuis in een ruimere context: Europees, Belgisch, Nederlands… Gedragen wij ons daarin volgzaam of is er een zekere afstand, terughoudendheid, vijandigheid…? Welke voor- en nadelen biedt het om onze poëzie afzonderlijk te presenteren, of als deel van zo een ruimer geheel? Leert ons dat iets over de poëzie zelf, over de netwerken en verhoudingen, over de mediatisering van de literatuur? Wat vinden jullie van de afzonderlijke presentatie van ‘Vlaamse poëzie’: een meerwaarde, een verlies, een eenvoudige optie zonder meer?

4) Aansluitend lijkt het dan zinvol om Hotel New Flandres te bespreken, samen met de toch wel opmerkelijke (en deels georchestreerde, zowel door samenstellers als door de kritiek) commotie daarrond. Schetst het boek een representatief, tendentieus beeld of is ze haast wetenschappelijk, afstandelijk, literair-historisch? Hoe evalueer je de selectie van de gedichten? Welke ontdekkingen, welke leemten zien jullie hier? Wordt hier een getrouw en veelzijdig en volledig beeld van onze letteren opgehangen, of is er vooral sprake van vertekening, van rechtlijnigheid, van een bepaald poëticaal programma? (En aan de hand van welke dichters kan je dat het best aflezen?) Hoe is jullie positie?

Gezichtsverlies ten gevolge van te hoge snelheid op het hazenpad

Gezichtsverlies ten gevolge van te hoge snelheid op het hazenpad

Verwondert het überhaupt iemand dat Philip Hoorne, een telraam van eenvoudige komaf, een half ontmantelde windmolen, met een IQ als een geknakte wiek besloot niet op te dagen toe hij dit vragenlijstje zag? Toen hij hoorde dat hij zich niet zou kunnen verschuilen achter de brede polemische rug van zijn argumentenleverancier, die zelf het gelijk van zijn VUB-studeerkamer verkoos boven de dissensus van de publieke ruimte?

Advertenties

5 Reacties op “De aftocht of: ‘Gij zult het geknakte riet niet breken’

  1. En opnieuw vraag ik mij af waarom iemand die kennelijk geen serieuze aandacht waard is die toch gedurig krijgt op deze plek. Anders gezegd en gevraagd: wordt er op deze site polemiek of satire bedreven? Of zijn dat maar classificaties die een vrije literatuur in de weg staan? Gaat het veeleer om stijl en inzet van literaire middelen? Dan is er per saldo niet veel verschil tussen jullie en Hoorne.

  2. hotelnewflandres

    We zouden hier heel uitgebreid op kunnen antwoorden, maar eigenlijk komt het hierop neer: de man is de functie. Philip Hoorne is poëzierecensent van het weekblad Knack, in Nederland te vergelijken met HP/ De tijd. Die positie bekleedt hij doordat hij als blogger werd gevraagd om literatuur te recenseren voor een regulier printmedium. Dat zegt iets over de toename aan belang van ‘opinies’ en ‘meningen’ in de media en het afnemende belang van argumentatie. Hoewel het tegendeel het geval lijkt (Hoorne schrijft nu eenmaal voor het grootste opinieweekblad van Vlaanderen) betekent dit niet dat hij als literair criticus legitimiteit bezit. Die moet hem nog altijd door het literaire veld worden toegekend. Wat we op deze blog doen is heel simpel: we pakken hem zijn legitimiteit als criticus af.

  3. Ongetwijfeld is dit een nobel streven, maar meteen dient de vraag zich aan: Hoorne’s legitimeit als criticus afnemen *voor wie*? Mij dunkt dat de man op een site als deze, die via allerlei verbindingen in een specifiek veld is ingebed, al niet over erg veel gezag beschikt, terwijl de Knack-lezers zich hier niet en masse zullen vertonen. Het probleem is dan niet zozeer dat men hier voor eigen parochie predikt, maar dat deze figuur alsnog groter wordt gemaakt dan hij is, terwijl men zichzelf verkleint.

    Anders gezegd: men staat hier betrekkelijk machteloos tegenover, en dat moet dan maar zo zijn: de Knack-lezer krijgt wat ie verdient. Maar geef mij hier svp wat ik verdien.

  4. jacqueline wuyts

    En jullie zijn het literaire veld?

    Hoorne bespreekt in Knack dichters zoals Joris Denoo, Frank Pollet, Peter Theunynck, Mark van Tongele, iets wat vroeger niet gauw gebeurde. Daar is dat deel van het veld hem best erkentelijk voor, denk ik.

  5. hotelnewflandres

    Euh… Lijkt ons niet de plek voor een college literatuursociologie. Toch een paar tips: als je een idee wil krijgen welke plek Hoorne in het literaire veld inneemt, misschien even checken
    – in hoeveel jury’s van grote literaire prijzen hij gezeten heeft (VSB-poëzieprijs, Vlaamse Cultuurprijzen, Herman Gorter-prijs, Hugues C. Pernath-prijs, Paul Snoek-prijs…),
    – van hoeveel redacties van grote (door het VFL of voordien de Vlaamse overheid) gesubsidieerde literaire of culturele tijdschriften hij redactielid was,
    – hoeveel werkbeurzen van hoeveel maandeenheden hij heeft ontvangen van het Vlaamse en/of het Nederlandse Fonds voor de Letteren
    – in hoeveel syllabi van universiteiten artikels van hem zijn opgenomen of worden geciteerd,
    – in hoeveel masterscripties, in hoeveel doctoraalscripties zijn kritieken worden geciteerd,
    – in hoeveel essaybundels van gezaghebbende critici zijn kritieken worden geciteerd,
    – bij welke uitgevers zijn werk gepubliceerd werd,
    – in welke tijdschriften zijn kritiek wordt gepubliceerd,
    – op welke internationale festivals hij uit zijn werk heeft voorgelezen,
    – hoeveel pagina’s er in literatuurgeschiedenissen aan zijn werk worden gewijd,
    – welke dichters hem noemen als een belangrijk criticus
    enz enz We kunnen zo nog wel even doorgaan.
    Op basis van bovenstaand vragenlijstje kun je nagaan hoe groot zijn legitimiteit in de literaire wereld is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s